RICHTLIJNEN & PROTOCOLLEN

De nieuwe multidisciplinaire richtlijn Astma en zwangerschap

NTvAAKI - jaargang 24, nummer 1, februari 2024

V.M. Schuitema MSc, T. Pletting MSc, drs. S.R.J. van Oord-Bosselaar , drs. S.A. van Nederveen-Bendien

SAMENVATTING

Astma is de meest voorkomende chronische longaandoening tijdens de zwangerschap, met naar schatting 10.000 astmapatiënten onder de jaarlijks ongeveer 175.000 zwangerschappen in Nederland. Onvoldoende astmacontrole tijdens de zwangerschap is gerelateerd aan verhoogde gezondheidsrisico’s voor zowel moeder als kind, waaronder vroeggeboorte, een te laag geboortegewicht en pre-eclampsie. Bij ongeveer 40% van de astmapatiënten neemt de astmacontrole af gedurende de zwangerschap. De incidentie van acute astma-exacerbaties tijdens de zwangerschap varieert in de literatuur van 20–45%. Uit angst voor teratogeniciteit wordt astmamedicatie soms ten onrechte gestopt of gewijzigd door zowel zwangeren als zorgverleners. Het overgrote deel van de reguliere astmamedicatie kan echter veilig worden gecontinueerd tijdens de zwangerschap en lactatie. Met de komst van ‘biologicals’ voor patiënten met ernstig astma rijzen er ook vragen over de veiligheid van deze nieuwe medicamenten. Hoewel omalizumab als een veilige optie wordt beschouwd, ontbreken voldoende gegevens over de effecten van de nieuwste generatie ‘biologicals’ op zwangerschapsuitkomsten en mogelijk aangeboren afwijkingen. Het is aan te bevelen dat vrouwen met een zwangerschapswens die astmamedicatie (gaan) gebruiken, vóór de zwangerschap advies inwinnen bij hun zorgverlener. Een multidisciplinaire benadering van de zorg voor zwangere vrouwen met astma kan bijdragen aan een optimale gezondheidszorg en uitkomsten voor zowel moeder als kind.

(NED TIJDSCHR ALLERGIE, ASTMA, KLIN IMMUNOL 2024;24(1):8–13)

Lees verder

De module Longrevalidatie en hooggebergtebehandeling bij moeilijk behandelbaar en ernstig astma samengevat

NTvAAKI - jaargang 23, nummer 4, november 2023

drs. C.L.Y. Knoops , drs. A.F. Aldenkamp , prof. dr. F.W.J.M. Smeenk

SAMENVATTING

Patiënten met moeilijk behandelbaar en ernstig astma hebben ondanks verschillende behandelingen vaak invaliderende symptomen, sterke beperkingen in het dagelijks functioneren, en een lage participatie in de maatschappij. Longrevalidatie kan een essentiële aanvullende behandeling zijn om enige kwaliteit van leven, zelfredzaamheid en sociale re-integratie terug te winnen, alsmede de exacerbatiefrequentie te kunnen mitigeren. Bij hooggebergtebehandeling wordt een longrevalidatieprogramma aangeboden op meer dan 1.500 meter boven zeeniveau. De laatste jaren is er veel discussie geweest over de effectiviteit van deze behandelmogelijkheden, waardoor de module Longrevalidatie en hooggebergtebehandeling later is toegevoegd aan de richtlijn Moeilijk behandelbaar en ernstig astma. In de module wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de effectiviteit van beide interventies bij de behandeling van moeilijk behandelbaar en ernstig astma in kaart gebracht. Dit artikel is een samenvatting van deze module.

(NED TIJDSCHR ALLERGIE, ASTMA, KLIN IMMUNOL 2023;23(4):113–8)

Lees verder

Harmonisatie van de myositis-auto-immuunserologie in Nederland

NTvAAKI - jaargang 23, nummer 3, september 2023

dr. J.G.M.C. Damoiseaux , dr. P.A. Baars , dr. ir. M.A.C. Broeren , dr. J. Curvers , dr. K.A. Gelderman , dr. A.J.A. Lambeck , dr. E.G. van Lochem , dr. B. Meek , dr. ir. A.H.L. Mulder , dr. H.G. Otten , dr. A.C.M. Platteel , dr. M. Schreurs , dr. S. Veenbergen , dr. C. Saris , dr. R.G. van der Molen

SAMENVATTING

Auto-immuunserologie voor idiopathische inflammatoire myopathieën heeft in de jaren een toenemend belang verworven in de diagnostiek van deze ziektebeelden. In Nederland biedt een beperkt aantal laboratoria een myositisblot aan, maar het traject van aanvraag tot en met interpretatie van de resultaten is erg variabel. Dit volledige traject is in kaart gebracht met behulp van een vragenlijst. Op basis van de resultaten van deze vragenlijst is consensus bereikt over het aanvragen, uitvoeren, rapporteren en interpreteren van de testresultaten. Het proces en het resultaat van dit harmonisatie-initiatief worden in dit artikel gepresenteerd.

(NED TIJDSCHR ALLERGIE, ASTMA, KLIN IMMUNOL 2023;23(3):69–75)

Lees verder

Diagnostiek en behandeling van mastocytose: toelichting op de richtlijn van 2022

NTvAAKI - jaargang 23, nummer 1, maart 2023

dr. M.A.W. Hermans , W. Irvine , dr. N.J.T. Arends , dr. P. te Boekhorst , dr. P.L.A. van Daele , dr. J. Damman , dr. A. Diepstra , dr. E.J. Huisman , dr. R. Fijnheer , dr. F. Heubels-Moenen , dr. A.B. Mulder , dr. M. Oldhoff , prof. dr. S.G.M.A. Pasmans , dr. L.F.R. Span , dr. A.B. Sprikkelman , dr. V.H.J. van der Velden , dr. J.N.G. Oude Elberink

SAMENVATTING

Recentelijk werd de eerste Nederlandse richtlijn Mastocytose opgesteld door een multidisciplinaire werkgroep. Hierin zijn adviezen opgesteld voor de diagnostiek, follow-up en behandeling van zowel volwassenen als kinderen met mastocytose. Deze relatief zeldzame, vaak chronische aandoening kan op elke leeftijd voorkomen en een breed scala aan symptomen veroorzaken. Hierdoor kunnen patiënten zich bij verschillende medisch specialisten presenteren, maar vrijwel alle patiënten komen vroeg of laat bij de hematoloog terecht. In de afgelopen jaren hebben veel ontwikkelingen plaatsgevonden in de classificatie, diagnostiek en behandeling. Dit artikel is een samenvatting van de richtlijn inclusief adviezen voor de dagelijkse praktijk.

(NED TIJDSCHR ALLERGIE, ASTMA, KLIN IMMUNOL 2023;23(1):4–13)

Lees verder

Richtlijn Anafylaxie bij kinderen

NTvAAKI - jaargang 22, nummer 4, december 2022

dr. N.J.T. Arends

SAMENVATTING

Anafylaxie is een acute, ernstige, levensbedreigende, systemische allergische reactie. Het betreft een klinische diagnose, waarbij acuut ontstane klachten en symptomen van de luchtwegen en circulatie het meest bedreigend zijn. De reactie gaat meestal, maar niet altijd, gepaard met cutane en/of gastrointestinale symptomen. Behandel anafylaxie direct met adrenaline intramusculair, bij voorkeur met een adrenaline-auto-injector (AAI), toegediend anterolateraal in het bovenbeen. De dosering adrenaline is bij kinderen <25 kg (of <6 jaar indien gewicht onbekend) 0,15 mg en bij kinderen ≥25 kg (of ≥6 jaar indien gewicht onbekend) 0,30 mg. Herhaal dit indien na 5–10 minuten onvoldoende effect is bereikt. Bij cutane betrokkenheid ten tijde van anafylaxie kan orale toediening van tweedegeneratie-antihistaminica worden overwogen (NADAT adrenaline intramusculair is toegediend). In sommige situaties kan toediening van corticosteroïden worden overwogen (NADAT adrenaline intramusculair is toegediend). Geef kind en ouders bij ontslag uit het ziekenhuis goede instructies voor het gebruik van een AAI en zorg voor een afspraak op de polikliniek bij een kinderarts (met aandachtsgebied allergologie) of een kinderarts-allergoloog.

(NED TIJDSCHR ALLERGIE, ASTMA, KLIN IMMUNOL 2022;22(4):115–21)

Lees verder

Richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen

NTvAAKI - jaargang 22, nummer 3, september 2022

dr. R.J.H. Ensink

SAMENVATTING

Dit artikel beschrijft de belangrijkste aanbevelingen uit de multidisciplinaire richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen uit 2019. Deze richtlijn is bedoeld voor internist-allergologen, kinderartsen, KNO-artsen, longartsen, oogartsen en dermatologen.

(NED TIJDSCHR ALLERGIE, ASTMA, KLIN IMMUNOL 2022;22(3):81–3)

Lees verder